Parafikir

Dolar Neden Yükselir? Dolar Nasıl Düşer?

Dolar Neden Yükselir? Dolar Nasıl Düşer?

Dolar Neden Yükselir? Nasıl Düşer?

Geçtiğimiz temmuz ayını 4,90 TL seviyesinde kapatan Dolar kuru yeni haftaya girdiğimiz 6 Ağustos 2018 tarihinde ise 5,33 TL seviyelerinde seyir ediyordu. Yeni hafta ile birlikte piyasalarda 6,80 TL seviyelerini zorlayan Dolar bir hafta içinde TL karşısında yaklaşık %20 değer kazanırken aynı şekilde Türk Lirası değer kaybetti. Güncel olarak 6,41 TL seviyelerinde işlem gören doları 7,32 TL ile Euro takip etti. Peki Dolar Neden Yükselir? Doların ani artışlarının ardında ne gibi sebepler bulunmaktadır? Dolar Nasıl Düşer? Bu yazımızda sizlere bu soruların cevaplarını aktaracağız.

Dolar Neden Yükselir?

Dolar neden yükselir

Döviz olarak adlandırdığımız Dolar ve benzeri ülke para birimlerinde yaşanan artışlar basit olarak ekonominin en temel konularından bir tanesi olan arz-talep dengesi ile açıklanabilir. Herhangi bir mal veya hizmete olan talep yani ilgi artarsa o malın ya da hizmetin fiyatı aynı oranda artış yaşar. Yaşanan bu talep sonrası mal ve hizmet piyasada daha az bulunacağı için haliyle fiyatı da doğru orantılı olarak artış yaşar. İşte dolarda yaşanan temel bazlı artışların nedeni de kısaca budur.

Son haftalarda yaşanan dolardaki fiyat artışı sonrası piyasalarda dolara olan talep daha da artış yaşadı ve yaşanan bu ek döviz talebi sonrası da dolarda ani fiyat artışları gözlemlendi. Döviz taleplerinin yanı sıra ithalat, faiz oranları ve siyasi sebeplerle de doların fiyatı artış yaşar. Örneğin ülke ithalat ürünü almak için ülkede bulunan dolar rezervlerini kullanır ve piyasadaki dolar miktarı azalacağı için artan talep ve arzdaki düşüş sebebi ile dolar artış gösterir.

Dolar Nasıl Düşer?

Dolar nasıl düşer

Arz – talep dengesini göz önüne aldığımızda doların düşmesini sağlayacak birçok etmen bulunmaktadır. Bu etmenlere kısaca göz atacak olursak;

  • Dış Ticaret İlişkisi
  • Döviz Rezervi Satmak
  • Yabancı Yatırım ve Turizm
  • Dış Borç Almak

Dış Ticaret İlişkisi: İhracat Artarsa Dolar Düşer!

Dış ticaret açığı ithalat hacmi ile ihracat hacmi arasındaki farka verilen isimdir. Ülke ekonomilerinin dikkat etmesi gereken en önemli hususların başında gelen dış ticaret açığı doların yükselmesine sebep olan en önemli faktörlerin başında gelir. Nitekim bir ülke ticari alanda ihracat yaparak elindeki malları satarak döviz kazanır ve bu piyasalardaki döviz miktarının artmasını sağlar. İthalat yapması durumunda ise piyasalarda bulunan döviz ile ithalat ürünü satın alındığı için aynı şekilde piyasalardaki döviz miktarı azalmakta ve dolar fiyatı yükseliş trendine girmektedir.

Ülkemizde yaklaşık 1948 yılından bu yana ithalat hacmi, ihracat hacminden daha yüksek oldu. Bu da demek oluyor ki ürettiğimizden daha çok tüketiyoruz. Bu durumda ekonomiyi olumsuz yönde etkileyen başlıca faktörler arasında yerini alıyor.

Döviz Rezervi Satmak

Her ülkenin Merkez Bankası yerli para birimleri dışında Dolar, Euro dövizleri ve Altın gibi değerli madenleri rezerv olarak tutar. Merkez Bankası elinde bulunan bu dolar rezervlerinden bir miktarını serbest piyasaya sürerek kurda yaşanan artışları engelleyebilir. Her ne kadar anlık olarak etkili bir yöntem olarak görülse de sürekliliği olan bir yöntem olarak görülmez. Bu rezervler özel fonlar ve kısmi zorunlu karşılık oranları şeklinde kategorize edilerek saklanmaktadır. Merkez Bankası bu rezervi genellikle açık piyasa işlemleri ve diğer bankalar arasındaki dengeyi sağlamak için kullanır. Merkez Bankasında tutulan döviz rezervlerinin temel amacı kurdaki dengeyi sağlamak değildir.

Yabancı Yatırım ve Turizm Gelirleri

Ülke ekonomisindeki enflasyon ve faiz oranları düşük olması halinde birçok yabancı yatırımcı o ülkeye yatırımda bulunarak dışarıdan döviz girmesini sağlar. Enflasyon ve faiz oranlarındaki belirsizliklerin ortadan kalkması ile ülke yabancı yatırımcılar için güvenli bir liman haline dönüşür bu sayede ülkeye daha fazla yatırımcı akın eder. Yabancı yatırımların artması döviz girişinin yanı sıra piyasalardaki canlılığı arttırır ve ekonomik olarak ülkenin büyüme oranlarını olumlu yönde etkiler.

Yabancı yatırımların yanı sıra Turizm gelirlerini de dolar kuru ile ilişkilendirebiliriz. Nitekim yabancı yatırımlarla birlikte ülkeye giren döviz miktarı ülkeye gelen yabancı turistler sayesinde de artış gösterir. Ülkeye her yıl ne kadar çok turist akın ederse o kadar çok döviz girişi olur ve serbest piyasalarda artan dövize karşılık dolar kuru düşüş yaşar.

Dış Borç Alımı

Ülkedeki dolar kurunu düzeltmek için yapılabilecek hamlelerden bir tanesi de dış borç almaktır. Dış borç ile birlikte serbest piyasalardaki dolar rezervi artış göstereceği için dolar kurunda da azalmalar meydana gelecektir. Ancak dolar kurunu azaltmak için yapılabilecek hamleler arasında en riskli ve sürdürülebilirliği olmayan seçeneklerden bir tanesidir. Dış borçların alınması oldukça kolay olsa da geri ödemelerde ülkeler büyük sorunlarla karşılaşabilir. Nitekim dış borç veren birçok ülke ve özel kuruluş bu borcu verirken beraberinde birçok özel şartlarda bulunurken bu borçların geri ödeme sürecinde uyguladığı fahiş faiz oranları ülkeleri ekonomik olarak kötü etkileyen faktörler arasında yer almaktadır.

Bir önceki yazımız olan Ziraat Bankası İnternet Bankacılığı başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ